‘Science should be fun’, khối ông thầy bà cô vẫn nói với sinh viên như thế. Thì rõ. Giới vật lý thiên văn có ‘naked singularities’, giới mạng máy tính có cả lô máy in tên kêu xủng xoảng The Simpsons, Star Trek, Lord of the Rings, giới Biochem bọn tớ có cái vector cực dễ xương pBABE…Nhưng vô địch về độ funny, sexy, sassy thì chắc chắn chỉ có thể là là giới Genetics. Cứ nhìn cách họ đặt tên genes thì biết.

Vi khuẩn Haemophilus influenzae ấn tượng fucK (viết tắt của fuculokinase), cây cải (Arabidopsis thaliana) có superman, cá (Zebrafish) thì nào chardonnay, chablis, merlot, riesling, cabernet, grenache, chianti, pinotage…(chả biết có phải món tủ của các bác Genetics có phải cá nướng + rượu vang ko?). Cừu thì có gene callipyge (tiếng Hy Lạp nghĩa là…mông đẹp), men Saccharomyces cerevisiae thì say sưa ngủ với zzz1, trong khi người anh em Schizosaccharomyces pombe thì mải mê wee1.

Loài người cũng có không ít gene với tên mĩ miều. Dĩ nhiên là người thì không thể thua bố con thằng động thực vật cấp thấp nào được, nên Haemophilus có fucK thì ta có arse (viết tắt của arylsulfatase E). Men wee thì ta pokemon, sonic hedgehog (Sega game), hip hop, mad max…Không quên kiss1.

Nhưng tất cả đều không bằng một…con ruồi, xét trên phương diện tên gene hay. Cá có rượu vang thì ruồi giấm (Drosophila melanogaster) có liquor grappa, còn đi kèm một mớ cabbage, rutabaga, radish, turnip…nữa chứ. Còn cái tên nào thích hợp hơn cho những gene gây thiểu năng ở…ruồi? Con người chỉ mải điện tử, nào bằng loài ruồi đam mê lịch sử, nghệ thuật, đặc biệt là van goghstarry night (đột biến ở những gene này gây ra hiện tượng lông xoắn như trong tranh của hoạ sĩ Van Gogh), tudor (đột biến dẫn đến ko có con cháu nối dõi, giống như The Tudors của Anh, yuri (đột biến gây vấn đề với trọng lực, gene này được tìm ra đúng dịp kỉ niệm 40 năm ngày Yuri Gagarin bay vào vũ trụ), gustavusvasa (2 genes này tương tác với nhau, Gustavus Vasa là một vị vua của Thụy Điển), cleopatraasp (đột biến Cleopatra tương tác với Asp sẽ gây chết …ruồi, còn theo truyền thuyết, nữ hoàng Cleopatra đã tự tử bằng cách cho một con rắn độc Asp cắn), thor (Thor là thần sấm của người Bắc Âu, còn Thor của ruồi giúp bảo vệ chúng chống lại bệnh tật).

Nói thế ko phải là ruồi ko biết chơi, chính xác là ruồi chơi ở một tầm khác. Dân chơi ruồi chính hiệu óc chả bằng quả nho, kể cả nho khô cũng ko thèm, phải là óc swiss cheese (lỗ chỗ như phômai Thụy Sĩ), phải diện như clown (mắt trắng đỏ), dreadlocks (kết nối giữa các dây thần kinh bị xoáy giống tóc dài cuốn lọn), glass-bottom boat (người trong suốt), cưỡi limo hoành tráng như sunday driver (ảnh hưởng đến ‘giao thông’ của hệ thần kinh). Ruồi lớn phải lên sàn mà yippee, mà ether a go-go (mấy con ruồi này mà bị gây mê bằng ether thì chân cẳng giậm giật trên tài dân lắc cắn thuốc), mà chơi grim reaper (reaper: thần chết, 2 gene này cùng nhau ‘giàn xếp’ cái chết định mệnh của ruồi) đến mức technical knockout (hội này rất nhạy cảm với va chạm, đụng cái là ngã lăn, đờ người luôn), lost in space (tế bào thần kinh phát triển bất bình thường), thậm chí drop dead (hỏng não, chết sớm).

Nhưng mà thú vị nhất thì phải nói đến sex life của loài ruồi (nhắc lại là dựa theo tên gene thôi nhá). Bình thường á, ruồi cái thì cứ như icebox (cực lạnh nhạt, chả thèm mồi chài mấy anh ruồi đực). Cơ mà tại các anh chả chịu show hàng, cứ ken and barbie (thiếu cơ quan sinh dục ngoài, giống như búp bê Ken và Barbie tội nghiệp), lại còn single-minded (chỉ có 1 bó thần kinh thay vì 2 như bình thường), rồi còn fruitless (con đực ko quan tâm đến con cái). Thế nên kết quả là toàn cheap date (đột biến gene này gây ‘nhạy cảm’ với rượu, bảo thế thì còn đết điếc gì nữa). Được anh nào dũng cảm dám trao ring (viết tắt của Really Interesting New Gene) trên long island expressway (tinh trùng của loài ruồi này được ví dài như Long Island Expressway ở Mỹ), thậm chí stuck (ruồi đực dính chặt đến con cái) thì cuối cùng hoá ra là coitus interruptus (kém tắm chỉ được bằng 60% thời gian bình thường). Chả trách các nàng ruồi cái toàn brokenheart (đột biến gene ảnh hưởng đến quá trình phát triển tim). Còn các anh chàng thì Indy (viết tắt của I’m not dead yet, tuổi thọ trung bình của những con ruồi này cao gấp 2 lần bình thường). Chắc hội này học được bài ‘kiêng sex sống lâu’ trong series Tết học lần trước của tớ.

Kết luận cuối cùng: ai bảo là nghiên cứu người đã thú vị hơn là nghiên cứu ruồi?

Advertisements