Starry, starry night

Paint your palette blue and grey,

Look out on a summer’s day,

With eyes that know the darkness in my soul.

Shadows on the hills,

Sketch the trees and the daffodils,

Catch the breeze and the winter chills,

In colors on the snowy linen land.

Starry, starry night

Flaming flowers that brightly blaze,

Swirling clouds in violet haze,

Reflect in Vincent’s eyes of china blue.

Colors changing hue,

Morning field of amber grain,

Weathered faces lined in pain,

Are soothed beneath the artist’s loving hand.

Nghe ‘Starry starry night’ thơ như thế, nhìn Starry night kì ảo như thế trong tranh Van Gogh, ai mà chả muốn đến Arles, niềm cảm hứng cho người hoạ sĩ tài hoa trong giai đoạn sáng tác bùng nổ nhất của ông. Arles bây giờ chắc hẳn cũng ít nhiều khác với Arles của thời Van Gogh cách đây hơn một thế kỉ. Arles ở ngoài lại càng khác với Arles trong tranh. Vẫn đẹp, vẫn thơ, vẫn làm bọn tớ mê mẩn cả tiếng ở bờ sông chỉ để chụp mấy cái đèn, nhưng Arles qua những nét cọ táo bạo, những sắc màu rực rỡ của Van Gogh thì còn hơn cả đẹp, quyến rũ và bí ẩn đến lạ kì. Có người đã cố công đi tìm tất cả các góc ở Arles từng xuất hiện trong tranh Van Gogh, chụp ảnh lại rồi đặt cạnh những tuyệt tác kia. Một ý tưởng hay, nhưng kết quả thê thảm là điều đã được báo trước. Thôi thì cứ để cho những góc phố, những ngôi nhà, những cánh đồng, hoa cỏ xưa ở Arles như trong tranh Van Gogh, lạ mà quen, gần mà xa, thực mà như hư ảo.

Arles có Van Gogh thì Aix có Cézanne. Cảnh nông thôn ở Arles trở thành bất tử nhờ tranh Van Gogh còn ngọn núi Sainte-Victoire cũng trở thành bất tử nhờ tranh Cézanne. Arles tự hào một về người ‘con nuôi’ tài hoa thì Aix tự hào mười về người con đã sinh ra và lớn lên ở thành phố xinh đẹp này. ‘Le café de nuit’ ở Arles đã sơn lại tường màu vàng cho đúng với tranh Van Gogh. Còn người Aix đã biến cả thành phố của mình thành một không gian của Cézanne. Đi đâu ở Aix cũng nghe đến Cézanne. Ngôi nhà nơi Cézanne sinh ra, ngôi trường nơi ông theo học, nhà thờ nơi ông làm đám cưới, xưởng vẽ nơi ông làm việc, quán café nơi ông gặp bạn bè…Có cả những tấm đồng có huy hiệu thành phố và tên ông trên vỉa hè, đánh dấu ‘hành trình’ Cézanne, theo bước chân đi qua những di tích gắn liền với danh hoạ.

Nhưng Provence có gì đặc biệt khiến Van Gogh có thể sáng tác được hơn 200 bức tranh trong vòng chỉ hơn 1 năm ở đây? Cái gì khiến Cézane mê mệt với Saint Victoire để cho ra đời hơn 60 tác phẩm về ngọn núi này? Câu trả lời chính tớ cũng bất ngờ. Bí mật nằm ở thứ ánh sáng đặc biệt của Provence, thứ ánh sáng lung linh kể cả vào mùa đông, khiến người ta tự nhiên thấy tinh thần phấn chấn, hạnh phúc và lạc quan, thứ ánh sáng rực rỡ và tinh khiết không có ở đâu khác trên đất Pháp, thứ ánh sáng làm tăng độ tương phản và bão hoà của màu sắc, đem lại cảm hứng vô tận cho những Van Gogh, Cézanne, Picasso, Gaugin và nhiều hoạ sĩ khác. Đi trong thứ ánh sáng ấy, người ta thấy mình như đi giữa những mảng màu của Provence: xanh lam của trời, vàng của nắng, xanh lục của cây cỏ, tím của đồng hoa lavender, hoà với màu kem, màu mơ, màu đất, màu cam…của nhà, của tường, của mái ngói…Chợt nhận ra một phần ý nghĩa của l’art de vivre.

Mượn lời một người Provence thay cho lời kết ‘For me, Provence is a lush vision, that hides its complexity under a veil of simple delights: the red colors of the Esterel mountains, the taste of tapenade, the scent of rosemary, the cadence of the Provencal accent, and above all, the mistral, the fierce wind that reminds us that paradise only lasts that long!

(Theo bước chân Cézanne)
(Đường phố ở Aix ngày Noel –> giống HN sáng mùng 1)
(Đài phun nước Albertas)
(Một đài phun nước không biết tên- Ảnh Thanhdad)
(Đài phun nước Four Dolphins)
Aix trong Aix-en-Provence nghĩa là nước. Thành phố này nổi tiếng với 40 đài phun nước lớn nhỏ khắp nơi. Chả thế mà thay vì ‘Follow the steps of Cézanne’, bọn tớ toàn ‘Follow the sights of fountains’.
(Hoàng hôn ở Aix)
(Hiện tại hay quá khứ? 2 nhân viên bảo tàng đang ngắm nhìn khu phố cổ ở Arles)
(Đường phố ở Arles)
(Thứ ánh sáng đặc biệt của Provence)
(Hàng đèn làm tớ mê mẩn ở Arles)
(Hoàng hôn trên sông Rhone-chụp ở Arles)
Advertisements